గోవర్ధన పూజ కార్తీక శుద్ధ పాడ్యమి నాడు — దీపావళి మరుసటి రోజు — ఆచరిస్తారు. కృష్ణుడు వృందావన ప్రజలను మరియు పశువులను ఆగ్రహించిన ఇంద్రుడు పంపిన ఏడు రోజుల భారీ వర్షం నుండి కాపాడటానికి ఎడమ చిటికెన వేలుపై గోవర్ధన పర్వతాన్ని (గిరిరాజ్) ఎత్తిన పౌరాణిక ఘటనను స్మరిస్తుంది. ఇది కృష్ణుని రక్షణ శక్తి మరియు భక్తి విజయం యొక్క వేడుక.

పురాణం: కృష్ణుడు గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తడం

భాగవత పురాణంలో, బాల కృష్ణుడు వృందావన గ్రామస్తులు ఇంద్రుడికి — వర్షం మరియు తుఫాను దేవుడికి — విస్తారమైన నైవేద్యాలు తయారుచేస్తున్నారని చూసాడు. కృష్ణుడు ఇది ప్రశ్నించాడు, అసలైన రక్షకుడు గోవర్ధన పర్వతమని వాదించాడు. గ్రామస్తులు పర్వతాన్ని పూజించారు. ఆగ్రహించిన ఇంద్రుడు ఏడు రోజులు తుఫాను వర్షాలు పంపాడు. కృష్ణుడు ఒక్క చేత్తో పర్వతాన్ని గొడుగులా ఎత్తాడు. ఎనిమిదవ రోజు ఇంద్రుడు కృష్ణుని దివ్య ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించాడు.

అన్నకూట: ఆహారపు పర్వతం

గోవర్ధన పూజ కేంద్ర వేడుక అన్నకూటం — అక్షరార్థంగా 'ఆహారపు పర్వతం'. ఆలయాలు 56 రకాల ఆహారాలు (చప్పన్ భోగ్) తయారుచేసి స్వామి ముందు సాంకేతిక పర్వతంగా అమర్చుతాయి. 56 వంటకాల అర్పణ వెనుక పురాణం: కృష్ణుడు ఏడు రోజులు ఎనిమిది రాత్రులు (56 భోజనాలు) గోవర్ధనాన్ని ఎత్తి ఉన్నప్పుడు, వృందావన గ్రామస్తులు ఆ 56 భోజనాల ఆహారం అంతటినీ కృతజ్ఞతగా అర్పించారు. భక్తులు అన్నకూట దర్శనానికి మరియు ప్రసాదానికి గంటల తరబడి వేచి ఉంటారు.

తెలుగు ఇళ్ళలో గోవర్ధన పూజ

ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలో, గోవర్ధన పూజ వాకిట్లో లేదా తులసి మొక్క దగ్గర సాంకేతిక గోమయ పర్వతాన్ని (గోవర్ధనాన్ని సూచించే) నిర్మించడంతో ఆచరిస్తారు. పర్వతాన్ని పువ్వులు, ఆకులు మరియు గడ్డితో అలంకరించి, కృష్ణుడు, ఆవులు మరియు దూడల చిత్రాలతో పూజిస్తారు. ధూపం, కర్పూరం మరియు ఆహార నైవేద్యాలు అర్పిస్తారు. కృష్ణ భక్త ఇళ్ళలో ఇది సంవత్సరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన రోజుల్లో ఒకటి.