నీలాద్రి బిజే ('నీలాద్రికి తిరుగు') పూరీ రథయాత్ర పండుగ చక్రం పదకొండవ మరియు చివరి రోజు — బహుద యాత్ర తిరుగు రథ యాత్ర తర్వాత జగన్నాథ ప్రభువు శ్రీమందిరంలోకి తిరిగి ప్రవేశించే రోజు. గుండిచ మందిరంలో తొమ్మిది రోజులు మరియు మాసి మా మందిరంలో ఒక రాత్రి గడిపిన తర్వాత, జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు మరియు సుభద్ర శ్రీమందిర సింహ ద్వారం (సింహం ద్వారం) ద్వారా తమ ముఖ్య గర్భగుడిలోకి తీసుకెళ్ళబడతారు.
లక్ష్మి దేవి ఆగ్రహం: రసగుల్లా దౌత్యం
నీలాద్రి బిజే అత్యంత ప్రీతికరమైన పురాణం గౌరీ లక్ష్మి ఆగ్రహాన్ని కలిగి ఉంది. జగన్నాథుడు రథయాత్ర రోజు గుండిచ మందిరానికి వెళ్ళినప్పుడు, లక్ష్మికి చెప్పకుండా వెళ్ళాడు — తన సహచరిని వెనుక వదిలేశాడు. తొమ్మిది రోజులు లక్ష్మి ముఖ్య ఆలయంలో, ఆందోళనగా మరియు నిరాశగా ఉంది. బహుద యాత్ర నాడు జగన్నాథుడు తిరిగి వచ్చి నీలాద్రి బిజే నాడు ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, లక్ష్మి ద్వారాలు మూయించింది. జగన్నాథుడు శాంతి కానుకగా రసగుల్లా (మీఠా) పంపాడు. మురిసిపోయిన లక్ష్మి ద్వారాలు తెరిచి అతన్ని స్వాగతించింది.
పునఃస్థాపన వేడుక
నీలాద్రి బిజే అసలు వేడుక విస్తారంగా ఉంటుంది. బహుద యాత్ర ఊరేగింపు వచ్చిన తర్వాత, దేవతలను రథాల నుండి సింహ ద్వారం ద్వారా ఆలయంలోకి మోసుకెళ్తారు. ప్రత్యేక నైవేద్యాలు, పువ్వులు మరియు ప్రార్థనలు పునఃప్రవేశాన్ని గుర్తిస్తాయి. సున బేషా (బంగారు వస్త్రాభరణాలు) దర్శనం — దేవతలు విస్తారమైన బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరింపబడతారు — నీలాద్రి బిజే రోజు జరుగుతుంది, ఈ దర్శనం లక్షలాది భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది.
తెలుగు భక్తులకు నీలాద్రి బిజే ప్రాముఖ్యత
జగన్నాథుని తెలుగు భక్తులకు — ముఖ్యంగా సముద్ర వ్యాపారం మరియు యాత్ర మార్గాల ద్వారా పూరీతో చారిత్రికంగా అనుసంధానించబడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర జిల్లాల వారికి — నీలాద్రి బిజే పవిత్ర చక్రం పూర్తయినట్లు సూచిస్తుంది. మొత్తం రథయాత్ర-బహుద యాత్ర-నీలాద్రి బిజే క్రమం ఉపవాసం, ప్రత్యేక ప్రార్థనలు మరియు దాన కార్యాలతో ఆచరిస్తారు. బహుద యాత్ర మరియు నీలాద్రి బిజే చూడడానికి ప్రత్యేకంగా సమయం నిర్ణయించి వార్షిక పూరీ యాత్ర చేసే అనేక తెలుగు కుటుంబాలు ఉన్నాయి.